Vanaf
welke leeftijd kan mijn kind saxofoon leren
spelen?
 |
Het lijkt mij dat kinderen
in principe vanaf een jaar of
acht saxofoon kunnen leren spelen.
Saxofoon spelen is een fysieke bezigheid
voornamelijk vanwege het blazen, maar
eigenlijk is het alleen echt inspannend
wanneer je nog niet goed weet hoe het
moet. |
|
|
Een fragmentje
speciaal geschreven voor Lisa ©
2001 Ad van Straeten
|
Voor kinderen raad ik overigens altijd een wat
lichtere saxofoon aan, zoals bijvoorbeeld de
yamaha 23, 25 of 27. Verder is het verstandig om
op een zo licht mogelijk rietje en op een goed
mondstuk - SelmerCster - te beginnen: dit
voorkomt onnodige inspanning. Ingeval het kind
wat aan de tengere kant is kun je altijd
overwegen een speciaal "tuigje" te
kopen, waardoor het gewicht van de sax niet op de
nekwervels maar op de schouders rust.
De mentale kant kan m.i. het best door de
ouders beoordeeld worden: die weten het best in
hoeverre hun kind in staat is zich gedurende
langere tijd - een minuut of tien - te
concentreren en of het in staat is door te zetten
wanneer een inspanning niet meteen resultaat
heeft!
Het valt mij wel op dat kinderen het blazen en
het vinden van de grepen betrekkelijk makkelijk
oppakken, maar dat het lezen van notenschrift ze
wel eens moeilijk kan vallen. Het lijkt erop dat
dit meer het geval is dan voor vorige generaties.
Het is ook moeilijker geworden om van kinderen
een bepaalde discipline te vragen. Natuurlijk
moet een leraar een kind zoveel mogelijk
stimuleren tijdens de les. Dit kan echter alleen
vruchtbaar zijn wanneer de ouders de overige zes
dagen van de week op een leuke manier stimuleren.
terug
Heeft het op
mijn leeftijd nog wel zin om saxofoon te leren
spelen?
Bij mij doen mensen van middelbare leeftijd en
senioren het heel goed. Ze zijn soms wat
voorzichtiger. Daar staat tegenover dat ze een
goede studiementaliteit hebben: meer geduld,
discipline en doorzettingsvermogen. Ze oefenen
vaak meer gedegen.
Vaak is voor hen het oefenen zelf een hobby -
in plaats van puur een lastig middel om snel een
resultaat te bereiken, zoals je dat bij jonge
volwassenen nog wel eens aantreft -, en als het
leuk is, dan doe je het ook vaker. Omdat ze meer
vaste gewoontes, een regelmatiger levenspatroon
hebben, valt het ze makkelijker het dagelijkse
oefenen daarbinnen een plaats te geven
Muzikaliteit als erfelijke eigenschap wordt
natuurlijk niet beïnvloed door leeftijd. Zo zie
ik dat juist deze wat oudere groepen eerder beter
presteren dan slechter. Vooruitgang heeft heel
veel te maken met gewoon hard werken: de uren die
je aan het saxofoonspelen haal je eruit. Het valt
mij telkens weer op dat beroemde Amerikaanse
saxofonisten op de vraag hoe ze dit succes toch
bereikt hebben, allemaal wijzen op het feit dat
ze er keihard voor gewerkt hebben. De halve
Nederlander Benjamin Herman erkent graag dat hij
elke dag een uur lange tonen speelt om een mooie
toon te houden en verder te ontwikkelen; kun je
nagaan hoe lang de overige oefeningen in beslag
nemen. Een andere Amerikaanse grootheid: wanneer
ik ophoud met lange tonen oefenen? Zodra ik
misselijk word van al die lui die me dagelijks
complimenteren met mijn prachtige geluid!
Daarnaast hebben de wat oudere leerlingen nog
een voordeel op met name de kinderen: Kinderen
kun je een bluesje leren spelen. De blues kun je
echter pas spelen als je de blues gehad hebt. Ik
zag eens een uitzending over Chinese
wonderkinderen. Ze waren in staat op een of
andere boog de merkwaardigste klanken te
produceren en na te doen, precies zoals de leraar
het hun voordeed. Volgens de leraar ontbrak er
echter slechts een ding: gevoel!
terug
Heeft iedereen
aanleg voor saxofoonspelen?
In de acht jaar dat ik les geef heb ik ooit
één persoon moeten afraden door te gaan met
lessen.In een enkel geval moet je wel eens heel
veel aandacht besteden aan het naar boven halen
van muzikale vaardigheden door droog te tellen,
een beetje wijs te leren houden voordat je echt
vooruitgang kunt boeken met het spel. Ik wil
hiermee zeggen dat echt ontbreken van muzikale
aanleg zeldzaam is.
Ik heb wel verhalen gehoord over docenten die
kinderen ontrieden op sax door te gaan vanwege
een gebleken slechte fijne motoriek, maar ik waag
te betwijfelen of men dat na een aantal weken
vast kan stellen. Lijkt mij voorbarig. Echte
tests om uit te maken wie geschikt is voor sax
bestaan naar mijn mening niet. Het gaat er toch
vooral om dat je het leuk vindt om saxofoon te
leren spelen. Ook de oriënterende cursussen op
muziekscholen zijn er meer op gericht een kind te
laten ontdekken waaraan het het meeste plezier
beleeft dan waarvoor het het meest geschikt is.
Een redelijke fijne motoriek is wel meegenomen
en bepaalt ten dele de snelheid en het gemak van
spelen, maar ook hier is kwaliteit, intensiteit
en frequentie van oefenen doorslaggevend.
Wat mij wel logisch lijkt is dat wanneer men
op oudere leeftijd begint, een saxofoon of
trompet - laten we zeggen een blaasinstrument in
het algemeen - iets makkelijker aan te leren is
dan bijvoorbeeld een piano of gitaar.Vooral bij
de piano is de ontwikkeling van de links -
rechtscoördinatie -ook ten aanzien van het lezen
in bas en g-sleutel - erg belangrijk, en dat
lijkt me nu echt iets dat je beter jong leert.
terug
Hoe lang duurt
dat nu voordat ik wat kan?
Ik reken ongeveer een half jaar tot een jaar
voordat het geluid ergens naar begint te klinken.
Ook andere aspecten beginnen dan zo'n beetje uit
de verf kan komen, dus ik zou zeggen dat het na
een jaar echt leuk kan worden. Sommige mensen
hebben wat meer frustratietolerantie dan anderen,
of wat meer fantasie, waardoor ze zich zelf beter
horen spelen dan wanneer ze een ander zo bezig
zouden horen, en hebben al wat eerder echt
plezier aan het spelen. Mijn ervaring is dat
mensen die een jaar spelen ook meestal doorgaan,
afhaken gebeurt meestal binnen het eerste jaar.
Overigens kan die moeilijke periode sterk bekort
worden door regelmatig en goed oefenen en
wekelijkse lessen bij een goede leraar.
Na dat eerste jaar kan de een aan dweilen
denken, een enkeling kan naar een Big Band of
workshop. Belangrijk is dan wel nog door te gaan
met lessen!
In het tweede en derde jaar gaat de
vooruitgang het snelst. Of je deze vooruitgang
daarna kunt doorzetten hangt voornamelijk af van
je ambitieniveau en je motivatie. Sommige
leerlingen gaan na een jaar of vijf stukken op
min of meer hetzelfde niveau spelen, waardoor ze
natuurlijk toch ook wel in de breedte of in de
diepte groeien. Een ander blijft na 11 jaar
spelen - waarvan vier jaar bij mij - nog steeds
zijn grenzen verleggen, ontgroeit bands om in
betere terecht te raken, breidt zijn inzicht in
improvisatie uit en daarmee zijn materiaal dat
hij in solo's kan gebruiken. Ook wat dit
betreft:wat wil je, en wat heb je er voor over?
terug
|